Bij het streven naar een meer duurzame en rechtvaardige economische ontwikkeling is de rol van financiële instellingen van cruciaal belang. Als verstrekkers van kapitaal (onder meer in de vorm van aandelen en leningen) maken zij de investeringen van tal van andere bedrijven mogelijk. Daarmee lopen zij het risico indirect bij te dragen aan onder meer milieuvervuiling, bedreiging van de biodiversiteit, schendingen van mensenrechten en andere sociale problemen. Maar ze hebben ook bij uitstek de kans om een faciliterende en stimulerende rol te spelen bij de duurzame investeringen waar grote maatschappelijke behoefte aan bestaat.
Profundo onderzoekt welke financiële instellingen betrokken zijn bij specifieke bedrijven, sectoren of MVO thema's. We analyseren hoe effectief financiële instellingen voorkomen dat hun financieringen grote schade toebrengen aan mens en milieu, maar ook wat financiële instellingen doen om een duurzame economische ontwikkeling vorm te geven. We adviseren financiële instellingen over verantwoord beleggen en financieren, en we onderzoeken hoe overheidsregulering dat kan bevorderen.
Banken zijn onmisbaar voor het bedrijfsleven: zij verstrekken leningen, helpen bij het uitgeven van obligaties en aandelen, en bieden hun diensten aan als financieel adviseur of intermediair. Banken hebben de keuze om met bepaalde bedrijven wel in zee te gaan en andere - bijvoorbeeld bedrijven die zich schuldig maken aan lozingen van schadelijke stoffen, ontbossing, bedreiging van biodiversiteit, landrechtenconflicten, schending van arbeidsrechten of wapenleveranties - geen financiering te verstrekken.
Profundo onderzoekt welke banken betrokken zijn bij de financiering van bedrijven die mens en/of milieu ernstige schade toenbrengen en wat banken doen om hier niet bij betrokken te raken. Met adviezen en workshops helpt Profundo NGOs om te begrijpen welke rol banken spelen en wlke rol ze zouden kunnen spelen. Ook denkt Profundo mee over duurzaam overheidsbeleid voor de bancaire sector.
De markt voor duurzaam geproduceerde producten en energie groeit en veel durzame investeringen blijken op de lange termijn rendabel te zijn. Toch hebben veel ondernemers die productiemethoden gebruiken die weinig tot geen schade aanrichten aan mens en milieu vaak moeite om aan kapitaal te komen.
Profundo doet in toenemende mate onderzoek naar financieringsmogelijkheden voor duurzaam opererende bedrijven, onder meer in de hout- en papiersector. In overleg met banken, pensioenfondsen en vermogensbeheerders zoeken we naar innovatieve mogelijkheden om duurzame investeringen te financieren.
Export Credit Agencies (ECAs) zijn financiële instellingen die namens overheden financiële steun bieden aan bedrijven die exporteren of in het buitenland investeren. Deze financiële steun kan bestaan uit exportkredieten, uit de verzekering van exportkredieten die leveranciers of banken verstrekken, of uit andere financiële instrumenten. Om exporten te bevorderen financieren ECAs soms ook leveranties aan bedrijven die ernstige schade toebrengen aan mens of milieu of die opereren in landen met onderdrukkende regimes.
Profundo onderzoekt de betrokkenheid van ECA bij de financiering van concrete projecten, bedrijven en sectoren. Ook analyseert Profundo wat ECAs doen om te voorkomen dat de leveranties die zij financieren ernstige schade toebrengen aan mens en milieu.
Overheidsregulering speelt een steeds grotere rol in de financiële sector. Naast traditionele doelstellingen als het garanderen van de stabiliteit van het financiële systeem, het stroomlijnen van het betalingsverkeer en het beschermen van financiële consumenten, krijgen de laatste jaren nieuwe doelstellingen als het voorkomen van witwaspraktijken en de financiering van terrorisme meer aandacht. Wat echter nog grotendeels ontbreekt in de financiële sectorregulering is aandacht voor de betrokkenheid van financiële instellingen bij bedrijven die ernstige schade toebrengen aan mens en milieu, waardoor financiële instellingen directe financiële risico's maar ook integriteitsrisco's lopen.
Profundo onderzoekt - onder andere in samenwerking met AIDEnvironment - de nationale en Europese beleidsmogelijkheden om in de financiële sectorregulering meer aandacht te besteden aan risico's van financieringen voor mens en milieu.
Pensioenfondsen beheren grote vermogens en zijn invloedrijke aandeelhouders van duizenden bedrijven. Die invloed kunnen ze gebruiken, bijvoorbeeld door de echte milieuvervuilers en mensenrechtenschenders hun kapitaal te ontzeggen. Of door de grote meerderheid van bedrijven te stimuleren om te investeren in duurzame productontwikkeling en productiemethoden. En door echt innovatieve bedrijven toegang tot kapitaal te bieden.
Profundo onderzoekt waarin pensioenfondsen hun vermogen beleggen en in hoeverre zij rekening houden met sociale- en milieucriteria in hun beleggingsbeleid. Ook onderzoekt Profundo de rol die pensioenfondsen kunnen spelen bij de financiering van duurzaam opererende bedrijven, onder meer in de hout- en papiersector. En we adviseren pensioenfondsen over het vormgeven van een verantwoord beleggingsbeleid.
Veel particuliere beleggers, maar ook institutionele beleggers zoals pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen en maatschappelijke organisaties, laten een groot deel van hun vermogen beheren door externe vermogensbeheerders. Deze vermogensbeheerders kunnen onderdeel zijn van een bank of verzekeringsmaatschappij, maar het kunnen ook zelfstandige financiële instellingen zijn. Wat die vermogensbeheerders doen met het aan hen toevertrouwde geld, onttrekt zich vaak aan het zicht van die beleggers. Investeren ze het in notoire milieuvervuilers en mensenrechtenschenders? Of investeren ze het in bedrijven die actief bezig zijn met duurzame productontwikkeling en productiemethoden?
Profundo analyseert wat vermogensbeheerders doen met het geld dat hen door beleggers is toevertrouwd en welke sociale- en milieucriteria ze daarbij hanteren. Ook onderzoekt Profundo de rol die vermogensbeheerders kunnen spelen bij de financiering van duurzaam opererende bedrijven. En we adviseren vermogensbeheerders over het vormgeven van een verantwoord beleggingsbeleid.
De toenemende vraag naar grondstoffen laat wereldwijd de sectoren landbouw, mijnbouw, gas- en oliewinning, visserij en bosbouw sterk groeien. Deze trend bedreigt enerzijds milieu, biodiversiteit en lokale gemeenschappen, maar biedt anderzijds ontwikkelingskansen aan minder ontwikkelde landen.
Maatschappelijke organisaties, overheden en bedrijven die op maatschappelijke verantwoorde wijze binnen deze grondstofketens willen opereren, hebben daarom inzicht nodig in de dynamiek van grondstofsectoren: wat zijn de kansen en bedreigingen en welke actoren en factoren kunnen daar invloed op uitoefenen?
Profundo analyseert de handels- en investeringsrelaties in grondstofketens en legt machtsverhoudingen bloot. Op basis van dergelijk onderzoek adviseert Profundo over mogelijkheden om grondstofketens te verduurzamen.
Vanwege de sterke groei die de internationale vraag naar grondstoffen doormaakt, is het voor nationale en internationale overheden van groot belang dat het beleid op de terreinen handel, ontwikkeling, milieu, energie, voedselveiligheid, klimaatverandering en landbouw op een coherente en innovatieve manier op elkaar af gestemd wordt. Hoe kunnen ontwikkelingskansen benut worden zonder dat milieu, biodiversiteit en lokale gemeenschappen in gevaar worden gebracht? Dat vergt een integraal inzicht in de dynamiek van grondstofsectoren: wat zijn de kansen en bedreigingen en welke actoren en factoren kunnen daar invloed op uitoefenen?
Profundo heeft een grote ervaring met het analyseren van veel verschillende grondstofketens. Daarop voortbouwend doet Profundo vergelijkend onderzoek waarin verschillende grondstofketens met elkaar vergeleken worden ten aanzien van alle relevante sociale, milieu-, economische en politieke karakteristieken. Deze benadering maakt het mogelijk om beleidslessen te trekken uit een vergelijking van beleidsinitiatieven en vrijwillige regelgeving in verschillende grondstofketens.
De bosbouwsector speelt een rol bij het mondiale proces van ontbossing en verlies van biodiversiteit. Bossen worden sneller gekapt dan ze zichzelf kunnen herstellen, waarmee ecosystemen worden ontregeld: verarming van de bodem, verstoring van de waterbalans en het verdwijnen van leefgebieden van flora en fauna. Ontbossing raakt ook de lokale bevolkingsgroepen die voor hun voedsel en inkomsten van bossen afhankelijk zijn. Bovendien levert ontbossing een belangrijke bijdrage aan het proces van klimaatverandering, zeker op veengronden.
Profundo onderzoekt welke bedrijven in de bosbouwsector bijdragen aan ontbossing en sociale conflicten en door wie zij gefinancierd worden. Voor producenten van duurzaam hout en papier is Profundo op zoek naar kapitaal en vergroting van afzetmogelijkheden. En Profundo onderzoekt de rol van overheidsbeleid bij ontbossing.
Overmatige houtkap, illegaal of niet, leidt in veel landen tot ontbossing en verlies van biodiversiteit, zowel in tropische als in gematigde en arctische streken. Bossen worden sneller gekapt dan ze zichzelf kunnen herstellen, waarmee ecosystemen worden ontregeld: verarming van de bodem, verstoring van de waterbalans en het verdwijnen van leefgebieden van flora en fauna. Ontbossing raakt ook de lokale bevolkingsgroepen die voor hun voedsel en inkomsten van bossen afhankelijk zijn. Bovendien levert ontbossing een belangrijke bijdrage aan het proces van klimaatverandering, zeker op veengronden.
Profundo onderzoekt welke houtbedrijven ontbossing en sociale conflicten veroorzaken en door wie zij gefinancierd worden. Voor producenten van duurzaam hout is Profundo op zoek naar kapitaal en vergroting van afzetmogelijkheden. Ook onderzoekt Profundo de rol van overheidsbeleid bij ontbossing.
De pulp- en papierindustrie speelt een grote rol bij het mondiale proces van ontbossing en verlies van biodiversiteit. Om pulpfabrieken te voeden worden niet zelden biodiverse bossen vervangen door plantages met snelgroeiend hout (zoals eucalyptus), die door hun grote waterverbruik in de wijde omgeving waterschaarste veroorzaken. Lokale bevolkingsgroepen moeten vaak voor dergelijke plantages wijken en raken hun voedsel- en inkomstenbronnen kwijt. Bovendien worden veel pulpfabrieken gepland zonder dat de aanvoer van voldoende duurzaam geproduceerd hout gegarandeerd is, zodat zij de overmatige kap van bossen stimuleren.
Profundo onderzoekt welke bedrijven in de papiersector bijdragen aan ontbossing en sociale conflicten, en door wie zij gefinancierd worden. Voor producenten van duurzaam papier is Profundo op zoek naar kapitaal en vergroting van afzetmogelijkheden. En Profundo onderzoekt de rol van overheidsbeleid bij ontbossing.
Door de wereldwijde economische groei neemt de vraag naar energie in hoog tempo toe. Hierdoor zijn de prijzen van fossiele brandstoffen in korte tijd omhoog geschoten. Ondanks hun bijdrage aan klimaatverandering wordt er daarom veel geïnvesteerd in olie-, gas- en steenkoolwinning, niet zelden met zwaar negatieve gevolgen voor de lokale bevolking en het milieu. Hoewel echt schone energiebronnen, zoals zone en wind, ook in opkomst zijn, profiteren ook kernenergie en biobrandstoffen ten onrechte van de aandacht voor klimaatverandering. Kernenergie is gevaarlijk en vervuilend, terwijl biobrandstoffen leiden tot ontbossing en verdringing van voedsleproductie.
Profundo doet onderzoek naar de winning en handelsketens voor verschillende energiebronnen: welke bedrijven zijn in deze ketens actief en door wie worden ze gefinancierd? Profundo vergelijkt investeringen van financiële instellingen in verschillende energievormen en berekent hun indirecte bijdrage aan klimaatverandering. Ook adviseert Profundo over mogelijkheden om verschillende energieketens te verduurzamen.
Overheden in onder meer Europa en de Verenigde Staten zien in het stimuleren van biobrandstoffen eenbelangrijk antwoord op het klimaatprobleem. Een makkelijk antwoord, want het gedeeltelijk vervangen van fossiele brandstoffen door biobrandstoffen vergt geen grote aanpassingen in ons transportsysteem en in onze levenswijze. Maar door de grootschalige stimulering van biobrandstoffen worden nu bossen gekapt om plaats te maken voor plantages voor palmolie, soja of suikerriet. De milieu- en sociale gevolgen zijn groot, ook omdat de prijzen van voedingsmiddelen onder druk komen te staan door de grote vraag naar biobrandstoffen.
Profundo onderzoekt welke bedrijven betrokken zijn bij de productie van en handel in biobrandstoffen en door wie zij gefinancierd worden. Profundo analyseert de gevolgen voor mens en milieu van de overheidsstimuleringen van biobrandstoffen.
Echt duurzame energiebronnen, zoals zon, wind en water, worden nog omnvoldoende toegepast, mede door een tekort aan risicokapitaal of door grote belangen van overheden of olie- en gasmaatschappijen. Maar door de groeiende interesse in de markt, aangewakkerd door de discussie over klimaatverandering, zullen duurzame energiebronnen een steeds grotere rol gaan spelen.
Profundo onderzoekt machtsverhoudingen in de energiesector en andere belemmeringen die de opkomst van duurzame energiebronnen belemmeren. Ook zoekt Profundo naar mogelijkheden om meerfinanciële instellingen meer kapitaal ter beschikking te laten stellen aan duurzame energieproductie.
Stijgende olie- en gas prijzen hebben geleid tot hernieuwde interesse voor kernenergie, door sommigen zelfs een ´groen alternatief´ voor fossiele brandstoffen genoemd. Maar niets is minder waar: kerncentrales blijven gevaarlijk en er is nog steeds geen afdoende oplossing voor de verwerking van kernafval gevonden. Daarnaast brengt de winning van uranium - de grondstof die benodigd is voor de opwekking van kernenergie - ernstige schade toe aan mens en milieu. Radioactief mijnafval vervuilt de wijde omtrek van uraniummijnen.
Profundo ontrafelt de uranium-productieketen en de toeleverings- en afzetketens van kerncentrales. Daarnaast probeert Profundo inzicht te geven in de werkelijke kosten van kernenergie, en onderzoekt welke financiële instellingen betrokken zijn bij de financiering van nieuwe mijnen en kerncentrales.
Winning en transport van olie en gas
bedreigen kwetsbare ecosystemen en biodiversiteit in verschillende
werelddelen. Daarnaast is het mondiale gebruik van fossiele
energiebronnen (olie, gas en
kolen) de belangrijkste oorzaak van klimaatverandering. Bovendien
ondervinden bewoners van olie- of gasrijke regio´s vaak meer
economische en sociale nadelen van de olie- en gaswinning dan dat zij
er voordeel bij hebben.
Profundo analyseert de productieketens van olie- en gasproducten en doet onderzoek naar de financiering van olie- en
gasproducerende bedrijven.
Ook onderzoekt Profundo in welke mate de financiering van de olie- en
gassector bijdraagt aan klimaatverandering.
Hoewel kleinschalige waterkracht een duurzaam alternatief is voor fossiele brandstoffen, gaan grootschalige waterkrachtprojecten vaak ten koste van mens en natuur. Door de ophoping van water aan een zijde van de stuwdam komen grote gebieden onder water te staan, waar aan de andere kant dalen die eerder vruchtbaar waren compleet verdorren en onleefbaar worden. Aan beide zijden van de dam kan dit voor de lokale bevolking immense invloed hebben: hun voedselbronnen verdwijnen en hele dorpen worden gedwongen verplaatst.
Profundo doet onderzoek naar de financiering van grootschalige waterkrachtprojecten en naar de vraag of financiële instellingen effectieve sociale- en milieuvoorwaarden stellen aan de financiering van dergelijke projecten.
Landbouw is 's werelds belangrijkste economische activiteit. De agrarische sector produceert de eerste levensbehoefte van de mens, en is daarnaast de grootste werkgever ter wereld. Landbouwactiviteiten zijn er in alle soorten en maten; van akkers die kleine bevolkingsgroepen van voedsel voorzien, tot grootschalige, industriële landbouwbedrijven die zich op de wereldmarkt richten.
De agrarische sector is ook een zeer vervuilende sector, vanwege zijn grote CO2-uitstoot en het overvloedig gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. De onstuimige groei van de agrarische sector leidt ook tot ontbossing, verlies van biodiversiteit en grote sociale problemen. Door overheidsbeleid van geïndustrialiseerde landen en economische machtsverschillen is het voor veel boeren in ontwikkelingslanden bovendien moeilijk om zich staande te houden op de wereldmarkt.
Profundo doet onderzoek naar productie- en handelsketens in de agrarische sector, en brengt economische effecten van deze ketens in kaart. Ook analyseert Profundo de financiering van grootschalige landbouwactiviteiten en het overheidsbeleid op dit gbeied. Verder adviseert Profundo maatschappelijke organisaties, overheden en bedrijven die landbouwketens proberen te verduurzamen.
Cacao wordt bovenal gebruikt voor de productie van chocolade. Ook wordt cacaoboter gebruikt in shampoos en andere verzorgingsproducten. Ongeveer twee derde van de cacao die geproduceerd wordt is afkomstig uit West-Afrika (Ivoorkust, Ghana, Nigeria en Kameroen). Andere grote productielanden zijn Indonesië en Brazilië. De cacaosector worstelt met de arbeidsomstandigheden op plantages in West-Afrika, met milieuproblemen en met de lage prijzen die veel cacaoboeren voor hun product krijgen.
Profundo analyseert de mondiale productie- en handelsketen voor cacao,
en adviseert maatschappelijke organisaties over verduurzaming van deze productieketen.
De mondiale fruitmarkt is heel divers, omdat zoveel verschillende vormen van fruit geteeld worden. Vooral (sub)tropisch fruit, met name citrusfruit, wordt echter in toenemende mate internationaal verhandeld. Hoewel dit een interessante inkomstenbron kan betekenen voor ontwikkelingslanden, kleven er ook veel sociale- en milieuproblemen aan - onder meer het waterverbruik, het gifgebruik, de transportwijze naar de afzetmarkt en de arbeidsomstandigheden van plantagewerknemers.
Profundo onderzoekt de productie- en handelsketens voor verschillende soorten fruit en brengt in kaart hoe verduurzaming van deze ketens gestimuleerd kan worden.
De internationale handel in groente is veel beperkter, maar meer divers dan de internationale handel in veel andere landbouwproducten. Deze handel neemt echter wel sterk toe, door de groeiende vraag in geindustrialiseerde landen naar verse groente zoals parika en sperziebonen, ook buiten het seizoen. Transport vindt daardoor vaak plaats per vliegtuig, wat een relatief hoge CO2-emissie en lokale milieubelasting rond vliegvelden met zich meebrengt.
Profundo onderzoekt de productie- en handelsketens voor verschillende
soorten groente en brengt in kaart hoe verduurzaming van deze ketens
gestimuleerd kan worden.
De productie van kippenvlees in geïndustrialiseerde landen is gebaseerd op de grootschalige import van veevoer, met name soja. Daarmee is de vraag naar kippenvlees een belangrijke stimulator van ontbossing en andere milieu- en sociale problemen in de sojaproductie.
Daarbij komt dat Europese consumenten een voorkeur hebben voor kipfilet, waarop kippenslachterijen relatief grote marges halen. Het overige kippenvlees kunnen zij daarom tegen marginale kosten exporteren, onder andere naar Afrika. Omdat dit geïmporteerde kippenvlees daar onder de marktprijs verkocht wordt, raken Afrikaanse kippenvleesproducenten hun markt kwijt en wordt de lokale economie nog verder van import afhankelijk.
Profundo analyseert de productie- en afzetketens voor kippenvlees, om te identificeren welke bedrijven hierin een rol spelen en hoe deze sector tot meer duurzaamheid gestimuleerd kan worden.
Door een groeiende mondiale vraag naar
voedingsproducten, wasmiddelen en biobrandstoffen breidt de
palmoliesector zich razendsnel uit in Indonesië, Maleisië en ander
landen in Zuidoost-Azië. Daardoor verdwijnen tropische bossen, wordt
biodiversiteit bedreigd en verliezen lokale gemeenschappen hun land en
bestaansmogelijkheden.
Profundo doet onderzoek naar de bedrijven die in de
palmolieketen actief zijn en de financiële instellingen die deze
bedrijven financieren. Profundo heeft een rol gespeeld bij het tot
stand komen van de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO),
die normen opstelt voor duurzame productie van palmolie. Momenteel
werkt Profundo samen met maatschappelijke organisaties en banken aan
implementatie van de RSPO-normen door zoveel mogelijk banken die in de Indonesische oliepalmsector actief zijn.
Rijst behoort tot de meest geproduceerde en geconsumeerde granen ter wereld. Bijna 80% van de wereldwijd geproduceerde rijst is afkomstig uit zes Aziatische landen: China, India, Indonesië, Bangladesh, Vietnam en Thailand. Hoewel de rijstsector als inkomstenbron van groot belang is voor grote bevolkingsgroepen, zijn de arbeidsomstandigheden op de rijstvelden meestal verre van optimaal. Ongelijke machtsverhoudingen in de mondiale rijsthandel benadelen vaak de kleine producenten.
Profundo analyseert de mondiale productie- en handelsketen voor rijst, en adviseert maatschappelijke organisaties over de mogelijkheden om de rijstsector te laten verduurzamen.
Soja is na rijst, tarwe en maïs het meest geteelde gewas ter wereld en
de productie groeit snel, bovenal in Zuid-Amerika. Die snelle
expansie leidt tot grootschalige ontbossing en allerlei problemen voor
de lokale bevolking.
De sojaboon is
door zijn hoge eiwitgehalte en goede verteerbaarheid zeer geschikt als
veevoer voor varkens, kippen en koeien, die weer essentieel zijn voor
de
productie van vlees, eieren en zuivel. Daarnaast wordt sojaolie veel
gebruikt voor margarine, sauzen en wasmiddelen. In de sojasector speelt Nederland een centrale rol
als centraal distributiepunt voor de intensieve veehouderij in
West-Europa.
Profundo doet onderzoek naar productstromen en financieringsbronnen in de sojaproductieketen. Ook analyseert Profundo het overheidsbeleid in deze sector en adviseert Profundo over mogelijkheden tot verduurzaming.
Suiker wordt in (sub)tropische landen gewonnen uit suikerriet en in gematigde streken uit de suikerbiet. De productiekosten van rietsuiker liggen gemiddeld lager dan die van bietsuiker, maar de suikerbietboeren in Europa en de Verenigde Staten zijn decennialang beschermd door tariefmuren en andere overheidssteun. Nu worden deze beschermingsmaatregelen eindelijk afgebroken, maar van een vrije suikermarkt is nog lang geen sprake.
Laat staan van een oplossing van de duurzaamheidsproblemen in de suikersector, zoals ontbossing door areaaluitbreiding en de vaak slechte arbeidsomstandigheden op suikerplantages. Nu de vraag naar biobrandstoffen de suikerproductie opstuwt, is een oplossing voor deze problemen des te urgenter.
Profundo doet onderzoek naar productstromen en financieringsbronnen in
de suikerproductieketen. Ook analyseert Profundo het overheidsbeleid in
deze sector en adviseert Profundo over mogelijkheden tot verduurzaming.
De mondiale consumptie van varkensvlees neemt sterk toe, omdat steeds meer mensen overstappen van plantaardige naar dierlijke eiwitten. De productie van varkensvlees doet op mondiale schaal echter een grote aanslag op onze natuurlijke hulpbronnen, voor de productie van veevoedergrondstoffen als soja moeten veel bos en natuurgebied wijken. De groeiende mondiale varkensvleesconsumptie is dan ook zeker niet duurzaam.
Daarnaast ontstaan milieuproblemen in regio's waar de varkensvleesproductie op intensieve wijze plaatsvinden, door overbemesting en stankoverlast.
Nu naast de geïndustrialiseerde landen ook opkomende
economieën als India en China steeds meer minerale grondstoffen importeren,
rijzen de prijzen de pan uit. En de winsten van de grote mijnbouwers groeien
mee. De (Zuidelijke) landen waar veel mijnen zich bevinden profiteren hier
echter nauwelijks van, er wordt maar weinig belasting betaald en veel ertsen
worden niet lokaal verder verwerkt.
Ondertussen moeten lokale gemeenschappen en de natuur wel wijken
voor grote dagbouwmijnen die vaak water en lucht in de wijde omgeving ernstig
vervuilen. De mijnwerkers werken onder zware en gevaarlijke omstandigheden,
vaak tegen lage lonen en met weinig arbeidsrechten. HIV en andere
infectieziekten verspreiden zich snel in mijnwerkersbarakken. En de winning van
minerale grondstoffen is vaak een bron van conflicten en corruptie.
Profundo analyseert welke bedrijven in verschillende
minerale grondstofketens actief zijn, ontrafelt handelsketens en onderzoekt hoe mijnbouwmaatschappijen gefinancierd worden. Profundo adviseert maatschappelijke organisaties om strategische mogelijkheden te vinden om de
bijdrage van de mijnbouwsector aan de duurzame ontwikkeling van productielanden
te verbeteren: meer werkgelegenheid en toegevoegde waarde, betere
arbeidsomstandigheden en lonen, minder sociale conflicten en milieuvervuiling. Daarbij analyseert Profundo ook welke juridische en politieke instrumenten daarvoor bruikbaar zijn.
De productie van aluminium vergt veel energie, die vaak wordt opgewekt door middel van grootschalige waterkracht waarvoor biodiversiteit en lokale gemeenschappen moeten wijken.
Diamanten hebben een tweeslachtig imago. Nog steeds is de steen een van de meest waardevolle en gewaardeerde edelstenen ter wereld en wordt diamant geassocieerd met rijkdom, status en glamour. Maar sinds enkele jaren is de steen veelbesproken om zijn rol in de bloedige conflicten in onder andere Sierra Leone en Liberia. Hoewel ´bloeddiamanten´ - stenen die gebruikt werden om deze conflicten te financieren - veel internationale aandacht hebben getrokken, creëren ook gewone diamanten veel problemen op het gebied van milieu en mensenrechten. Door de grootschalige mijnbouwactiviteiten worden ecosystemen verstoord en sterk vervuild. Ook worden lokale gemeenschappen in sommige landen door mijnbouwers van hun land verdreven, zijn werkzaamheden in de mijnen gevaarlijk, en wordt weinig tot niets geïnvesteerd in basisbehoeften van bewoners van mijnbouw regio's.
Profundo onderzoekt de productieketen voor diamant en de wijze waarop deze gefinancierd. Profundo zoekt naar strategische mogelijkheden om productielanden en de lokale bevolking mer te laten profiteren van de diamantwinning.
Goud is sinds mensenheugnis een waardevol mineraal. Ook vandaag de dag zijn gouden sieraden en andere bezittingen een teken van rijkdom en status. Helaas gaat de winning van goud nog steeds gepaard met grote sociale- en milieuproblemen. Zo wordt in het winnings en verwerkingsproces gebruik gemaakt van giftige stoffen en zware metalen, die in de grond en rivieren worden gedumpt. Dit heeft niet alleen impact op het leven van dieren en planten in deze rivieren en op het land, maar ook op de gezondheid van mensen in de wijde omgeving. In en rondom goudmijnen zijn mensen aangetroffen met zeer hoge doses zware metalen in hun lichaam, en huid- en andere ziektes veroorzaakt door de verontreiniging van de mijnen.
Profundo onderzoekt de financiering van goudmijnen en brengt de handels- en verwerkingsketen in kaart. Ook adviseert Profundo maatschappelijke organisties hoe deze sector beïnvloed kan worden.
Koper wordt toegpast in elektriciteitsleidingen, elektronica, bouwmaterialen, machines, auto's en veel consumentenproducten. Net als veel andere metalen is koper de afgelopen jaren sterk in prijs gestegen, wat leidt tot veel nieuwe plannen voor kopermijnenin Afrika, Azië en Latijns Amerika. Een belangrijke regio voor koperwinning is de Copperbelt-regio in de grensstreek van Zambia en de DRC. De mijnen in deze regio zijn berucht om hun arbeidsomstandigheden. Ook heeft de privatisering van kopermijnen in Zambia - onder druk van de multilaterale en ontwikkelingsbanken - veel discussie teweeg gebracht. Grote mijnbouwconcerns betalen weinig belasting en royalties, waardoor de overheid middelen tekort komt om te investeren in sociaaleconomische ontwikkeling. Net als bij andere grondstoffen heeft ook de aanwezigheid van koper de neiging corruptie aan te trekken.
Profundo analyseert de koperketen, en onderzoekt de betrokkenheid van Nederlandse en internationale actoren bij de winning, handel, verwerking en financiering van koper.
Tweederde van de mondiale nikkelwinning wordt gebruikt voor de productie van roestvrij staal, dat gebruikt wordt in de bouw, voor pijpleidingen, machines, bruggen, auto's, en dergelijke. Verder wordt nikkel toegepast in batterijen, munten en katalysatoren.
De mondiale vraag naar nikkel groeit snel. Maar net als voor veel andere minerale grondstoffen geldt, zijn wereldwijd de makkelijke winbare voorraden van nikkel op. Nieuwe nikkelmijnen worden nu vaak ontwikkeld in afgelegen gebieden, die mede door hun afgelegen ligging vaak tot de meest waardevolle ecosystemen op aarde behoren. Ontwikkeling van deze nikkelmijnen, met de daarmee gepaard gaande water-, lucht- en bodemverontreiniging, bedreigt niet alleen de biodiversiteit in deze gebieden maar ook de bestaansmogelijkheden van lokale bevolkingsgroepen.
Profundo onderzoekt de financiering van nikkelmijnen en brengt de handels- en verwerkingsketens in kaart. Ook adviseert Profundo maatschappelijke organisties hoe deze sector beïnvloed kan worden.
Platina en aanverwante metalen zoals palladium en rhodium worden vooral gewonnen in zuidelijk Afrika en in Rusland. Hoewel deze metalen in Europa veel gebruikt worden voor de productie van uitlaatgaskatalysatoren die onze lucht schoner dienen te maken, is de winning van platina zeer vervuilend en CO2 -intensief.
Profundo ontrafelt de platina-productieketen en onderzoekt welke financiële instellingen betrokken zijn bij de financiering van nieuwe mijnen. Ook adviseert Profundo over mogelijkheden om deze productieketens te verduurzamen.
Steenkool is een energiebron die - nu de olieprijzen historische hoogten bereikt - opnieuw in zwang raakt. Ondanks de hoge CO2 uitstoot, bouwen zowel geïndustrialiseerde als ontwikkelingslanden nieuwe kolencentrales. Behalve de verbranding van steenkool, is ook de winning van steenkool sterk vervuilend voor lucht, bodem en water. Daarnaast creëert de winning vaak sociale problemen. Enorme dagbouwmijnen verdrijven de lokale bevolking van hun land en ontnemen hen van hun bestaansmogelijkheden. De mijnwerkers hebben vaak te maken met zeer gevaarlijke arbeidsomstandigheden, lage lonen en het ontbreken van arbeids- en organisatierechten.
Profundo ontrafelt de steenkool-productieketen en onderzoekt welke financiële instellingen betrokken zijn bij de financiering van nieuwe mijnen en kolencentrales. Ook helpt Profundo lokale NGO's met het ontwikkelen van internationale campagnes om, via de financiers en afnemers, mijnbouwbedrijven te beïnvloeden.
Hoewel de interesse in kernenergie mede herleeft door het groeiende besef dat de olie- en gasvoorraden eindig zijn, beginnen ook de makkelijk winbare uraniumvoorraden op te raken. Dit leidt tot torenhoge prijzen en vele plannen voor nieuwe uraniummijnen. De winning van uranium is echter een van de meeste vervuilende en gevaarlijke mijnbouwactiviteiten. Radioactief mijnafval vervuilt de wijde omtrek van uraniummijnen, wat de biodiversiteit en de gezondheid van grote bevolkingsgroepen bedreigt.
Profundo ontrafelt de uraniumproductieketen en de toeleverings- en afzetketens van kerncentrales. Daarnaast probeert Profundo inzicht te geven in de werkelijke kosten van kernenergie, en onderzoekt welke financiële instellingen betrokken zijn bij de financiering van nieuwe mijnen en kerncentrales. Ook helpt Profundo lokale NGO's met het ontwikkelen van internationale campagnes om, via de financiers en afnemers, uraniummijnbouwbedrijven te beïnvloeden.
Een groeiende wereldbevolking en de stijging van inkomens van grote
bevolkingsgroepen doen de vraag naar dierlijke eiwitten, zoals vis, sterk stijgen. Momenteel is de totale vangstcapaciteit van de wereldwijde vissersvloot ongeveer twee keer zo groot als de capaciteit van de mondiale oceanen om vis te ´produceren´. Door overbevissing zijn vele soorten vis sterk in aantal afgenomen en worden sommigen met uitsterven bedreigd. Maar ook vissen en diersoorten waarop niet gevist wordt - zoals schildpadden, zeevogels en zeezoogdieren - worden door het gebruik van niet-duurzame vismethoden als bijvangst naar boven gehaald of worden in hun voortbestaan bedreigd door het verloren gaan van hun voedingsbronnen.
Ook de sociale gevolgen kunnen groot zijn. Door grootschalige, industriële visbedrijven die voor exportmarkten werken worden in veel landen de visgronden van kleinere, ambachtelijke vissers, die de lokale markten bedienen, bedreigd. Voor lokale bevolkingsgroepen betekent dit dat hun natuurlijke voedingsbronnen uitgeput raken, en dat hun voedselzekerheid in het gedrang komt.
De grote vraag naar garnalen van Aziatische, Europese en Amerikaanse consumenten, leidt tot een sterke groei van de kweek van tropische garnalen in veel tropische landen. Om meer kustgebied voor garnalenteelt vrij te maken wordt op grote schaal mangrovebos gekapt, wereldwijd is inmiddels 35% van de mangrovebossen gesneuveld voor de garnalenkweek. Naast het verlies van biodiversiteit, kan dit ook zeer gevaarlijk zijn voor de lokale bevolking. Door de kap van mangrovebossen drong de tsunami van december 2004 in veel gebieden verder het land in dan met mangrovebossen het geval zou zijn geweest.
Garnalenkweek leidt ook tot vervuiling en verzilting van kustgebieden. De lokale bevolking raakt door de garnalenkweek voedings- en bestaansmogelijkheden kwijt en wordt uit zijn leefgebied verdreven.
Profundo onderzoekt de handelsketens in de garnalensector en adviseert over mogelijkheden om deze sector te verduurzamen.
Kabeljauw, wijting, heek, koolvis en andere soorten witvis behoren tot de meest geconsumeerde vissoorten op het noordelijk halfrond. De steeds verder groeiende vraag naar witvis bedreigt het voortbestaan van dezen soorten. De industriële visvangst op witvis moet duurzamer opgezet worden en aan duidelijke quota gebonden worden om te voorkomen dat deze soorten uitsterven. Visserijbedrijven moeten zich minimaal houden aan decriteira van de Marine Certification Council (MSC).
Profundo doet onderzoek naar de bedrijven die in deze sector werkzaam zijn en de financiële instellingen die bij de financiering betrokken zijn.
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) vormt een steeds belangrijker onderdeel van de algemene bedrijfsvoering. Producenten, handelaars, financiers; in alle branches dringt steeds meer door dat bedrijven met hun dagelijkse activiteiten effect hebben op sociale- en milieuproblemen dicht bij huis, maar vaak ook verder weg.
Profundo heeft veel ervaring met verschillende MVO-thema's en waar die een rol spelen in verschillende grondstof- en productieketens. Deze kennis zet Profundo in bij het adviseren van bedrijven en overheden met betrekking tot de invulling van hun MVO-beleid.
Klimaatverandering is nog steeds hot, mede door de invloed van de documentaire van Al Gore en de recente klimaattop op Bali. Het besef dat we veel dingen anders zullen moeten organiseren om de verandering van het mondiale klimaat een halt toe te kunnen roepen, begint steeds dieper door te dringen. Hoe we personen vervoeren, goederen transporteren, in onze behoefte aan energie en voedsel voorzien, wat voor huizen en kantoren we bouwen: op al deze gebieden zijn investeringen in nieuwe producten, technologieën en productieprocessen nodig. Iedereen zal daaraan zijn bijdrage moeten leveren: consumenten, bedrijven en overheden. Banken en andere financiële instellingen hebben een aparte verantwoordelijkheid, omdat zij het broodnodige kapitaal ter beschikking kunnen stellen aan de innovatieve producten en productieprocessen die we nodig hebben om klimaatverandering tegen te gaan.
Profundo analyseert de CO2 intensiteit van productieketens en van investerings- of kredietportefeuilles van financiële instellingen. Profundo zoekt naar innovatieve mogelijkheden voor bedrijven om daadwerkelijk een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.
Behalve door investeringen in landen met onderdrukkende regimes kunnen bedrijven op verschillende andere manieren betrokken raken bij mensenrechtenschendingen. Dat kan het geval zijn als in hun eigen vestigingen of in hun toeleveringsketen sprake is van slechte en gevaarlijke abeidsomstandigheden, lange werktijden, lage lonen en het ontbreken van vakbondsvrijheid. Dat kan ook het geval zijn als landbouw-, bosbouw- of mijnbouwbedrijven lokale of inheemse bevolkingsgroepen van hun grondgebied verdrijven. Daarmee worden hun landrechten, die vaak op traditioneel recht gebaseerd zijn, geschonden en verliezen ze hun bestaansmogelijkheden.
Profundo analyseert hoe in verschillende grondstof- en toeleveringsketens de rechten van werknemers en lokale bevolkingsgroepen worden geschonden. Ook onderzoekt Profundo welke financiële instellingen bij zulke ketens betrokken zijn.
Bedrijven en overheden - groot en klein - beseffen steeds meer dat al hun producten en productieprocessen effect hebben op het (mondiale) milieu en op sociale ongelijkheden in de wereld. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) dringt verder door in de bedrijfsvoering, maar het verduurzamen van producten en productieprocessen is een lastig en gecompliceerd proces.
Samen met opdrachtgevers ontwikkelt Profundo innovatieve voorstellen hoe financiële instellingen en bedrijven in grondstofsectoren hun bedrijfsvoering kunnen verduurzamen, en hoe overheden dit kunnen stimuleren.
In een flink aantal landen is van democratie geen sprake en zijn onderdukkende regimes aan de macht, die vakbonden en maatschappelijke organisties verbieden, de vrijheid van meningsuiting beperken en bepaalde bevolkingsgroepen doelbewust discrimineren en vaak letterlijk naar het leven staan. Bedrijven die handel drijven met of investeren in dergelijke landen, zorgen meestal voor extra inkomsten voor het regime. Bedrijven en financiële instellingen moeten zich bij hun investeringsbeslissingen bewust zijn van dit gevaar.
Profundo onderzoekt welke bedrijven handel drijven met of investeren in landen met onderdukkende regimes. Ook adviseert Profundo institutionele beleggers met betrekking tot investeringen in dergelijke bedrijven.
Dagelijks maken producten uit de militaire industrie vele slachtoffers in gewapende conflicten. Sommige wapens, zoals landmijnen en clusterbommen, maken jaren na het conflict nog steeds slachtoffers. Doden en gewonden zijn in deze gevallen vooral onschuldige burgers, waaronder veel kinderen.
Controversiële wapens, zoals chemische en biologische wapens of clustermunitie hebben een lange termijn effect op economische en sociale ontwikkeling. Explosieve resten of ander materiaal kunnen grote gebieden gevaarlijk maken voor burgers; landbouwgronden en infrastructuur worden onbruikbaar, en de ruiming van het afval kost veel geld en zelfs mensenlevens.
Profundo doet onder andere onderzoek naar de financiering van de militaire industrie door banken en institutionele beleggers. Ook onderzoekt Profundo de lange termijn effecten van landmijnen en clustermunitie op de lange termijn economische ontwikkeling van conflictgebieden.
De One Planet Food Programme van het Wereld Natuur Fonds in Engeland is gericht op de ontwikkeling van de Engelse voedseleconomie richting de prioriteiten die de milieuorganisatie zichzelf heeft gesteld: duurzame consumptie, grondstofbehoud en bescherming van de biodiversiteit. Profundo onderzocht in hoeverre de Engelse financiële sector deze prioriteiten erkent en integreert in hun beleid.
algemene bedrijfsvoering. Producenten, handelaars, financiers; in alle branches dringt steeds meer door dat bedrijven met hun dagelijkse activiteiten effect hebben op sociale- en milieuproblemen dicht bij huis, maar vaak ook verder weg.